Кыраайы үөрэтээччи Петр Павлов Сайаҕа Сулҕаччы уруккутун кэпсээтэ

Кыраайы үөрэтээччи Петр Павлов Сайаҕа Сулҕаччы уруккутун кэпсээтэ

Бу күннэргэ биллииллээх поэт, журналист, «Саха» НКИК ыытааччыта Наталья Михалева-Сайа Аммаҕа айар бөлөҕүн илдьэ кэлэн, Сулҕаччы ытыктанар олохтооҕо Петр Михайлович Павловы-Сэбиэт Бүөтүрү кытта үс хонук устата кэпсэттэ, «сир түннүгэ» кырдьаҕаһы уһулла. Ытык киһи оруобуна бүгүн, Бөтүрүөп күнүгэр 90 сааһын бэлиэтээтэ. 


Амма улууһун бочуоттаах олохтооҕо, СӨ бочуоттаах бэтэрээнэ, 12 сыл устата Сулҕаччы Сэбиэтигэр бэрэссэдээтэллээбит Петр Михайлович Павлов-Сэбиэт Бүөтүр нэһилиэк устуоруйатын үөрэтиигэ, чинчийиигэ сүҥкэн кылаатын киллэрэр. Кини дойдутун Сулҕаччы туһунан үс кинигэлээх, ону таһынан үгүс брошюралардаах, ыстатыйалардаах. «Сулҕаччы түөлбэтэ» диэн улахан кинигэтэ икки төгүл бэчээттэммитэ. Сахалартан бастакы Гражданскай сэрии Дьоруойун  Иннокентий Поисеевич Михайлов-Харачаас  былырыын 150 сааһыгар анаан  «Харачаас» диэн кинигэтэ  күн сирин көрбүтэ. «Дьулуур, тулуур күүһүнэн» үһүс кинигэтэ аммалар серияларын иһинэн тахсыбыта.

Петр Михайлович Сайаны кытта бу иккис көрсүһүүтэ. Бу сырыыга Наталья Михалева устар бөлөҕүн аҕалан биэриитин дьоруойун кытта үс күнү быһа уруккуну-хойуккуну кэпсэттилэр. Петр Михайлович нэһилиэк устуоруйатын, Аҕа дойду сэриитин кэминээҕи чахчылары, итиэннэ быйыл 120 сылын туолар Сулҕаччы оскуолатын уруккутун туһунан сиһилии сырдатта.

Кини ыалдьытын үс бэлиэ сиргэ сырытыннарда. Ол курдук, Кыайыы 65 сылыгар анаан тутуллубут «Сэрии оҕолоро» өйдөбүнньүк миэстэҕэ таарыйдылар. Бу комплекс нэһилиэк күүһүнэн олоххо киирбитэ. Оччотооҕу кэм ыар тыынын дьарамай санныларыгар сүксүбүт, тыылга улахан дьону кытта тэбис-тэҥҥэ кыайыы туһугар сыраласпыт сэрии кэмин оҕолоругар ананар өрөспүүбүлүкэҕэ соҕотох комплекс буолар.

Иккис сылдьыбыт сирдэринэн- «Моҕотой хайата» буолла. Бу ытык, дириҥ устуоруйалаах сиргэ сулҕаччылар аан-бастаан Кыайыы сураҕын истибиттэрэ. Ону ытыгылаан манна эмиэ Кыайыы 65 сылыгар тимир суха туруоруллубута. Кинилэри кытта Моҕотой хайатыгар Д.Ф.Наумов, Сулҕаччы оскуолатын төрүт култуураҕа учуутала Екатерина Михайлова, нэһилиэк бибилэтиэкэтин сэбиэдиссэйэ Елена Попова сырыттылар.

Үһүс күннэригэр Петр Михайлович Сайаны Нэктиэйи үрэҕэр турар «Тупсуу сэргэтэ» турар бэлиэ миэстэҕэ ыалдьыттатта. Манна 1925 сыллаахха кыһыллар уонна үрүҥнэр илии тутуһан, тупсуу, эйэлэһии бэлиэтин-сэргэ туруорбуттара. Петр Михайлович кэпсииринэн, утарылаһааччылар Гражданскай сэриигэ сахалар бэйэ-бэйэбитин кырган, аһары быстаары гынныбыт диэн бу маннык быһаарыныыны ылыммыттар. Өрө турааччылар өттүлэриттэн М.Артемьев, Боссоойко, Барашков илии баттаабыттар. Кэнники ол сэргэ ойуур баһаарыгар умайан хаалбытын, сөргүтэн, саҥа «Тупсуу сэргэтин» туруорбуттара. Петр Михайлович Наталья Михалеваҕа бу бэлиэ сир, И.П.Михайлов — Харачаас Гражданскай сэриигэ оруолун туһунан билиһиннэрдэ.

Бу истиҥ көрсүһүүнү сулҕаччылар ытыктыыр биир дойдулаахтара, бэлиитик, суруйааччы Дмитрий Федосеевич Наумов көҕүлээн тэрийдэ. Манна даҕатан эттэххэ, ытык сирдэргэ өспөт өйдөбүнньуктэр тутууларын түстээбит киһинэн Дмитрий Федосеевич буолар.

Бүгүн, Бөтүрүөп күн, Петр Михайлович Павловы-Сэбиэт Бүөтүрү 90 сааһынан улуус, нэһилиэк дьаһалталара, чугас дьоно-сэргэтэ үөрэн-көтөн эҕэрдэлээтилэр. Ытык киһи улууһун, нэһилиэгин устуоруйатын, дьонун-сэргэтин туһунан өссө да кэпсиирэ, сурукка тиһэн үйэтитэн хаалларара үгүс.

Ааптар: ulusmedia